ถึงเวลาตัดแต่งกิ่งกุหลาบแล้วนะครับ

วันก่อนคุณปูเป้มากระทู้ไว้ว่า "เดือนตุลาคมกำลังจะเข้ามา ใกล้ฤดูตัดแต่งกิ่งแล้วนะคะ" ผมก็เลยแวะไปเยี่ยมพี่สมศักดิ์ที่น้อมจิตไก่ย่างมาเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา ก็พบว่าพี่เค้าก็ตัดแต่งกิ่งกุหลาบไปแล้ว เพื่อเตรียมตัวรอช่วงฤดูกุหลาบงามที่จะมาถึง ผมหันไปเห็นกุหลาบกระถางหนึ่งซึ่งพี่เค้าตัดซะไม่เหลือใบเลยครับ ถามว่ามันโรคอะไรทำไมถึงตัดขนาขนาดนี้ พี่แก่ตอบว่ามันไม่ได้เป็นอะไรหรอกแค่ตัดต่ำเฉยๆ ให้มันแตกพุ่มใหม่ที่สวยกว่าเดิม แต่ต้องระวังหน่อยถ้าหากตัดขนาดนี้ไม่ควรใส่ปุ๋ยใดๆ ทั้งสิน เพราะกุหลาบไม่มีใบที่จะสังเคราะห์อาหารแล้ว ต้องรอให้มันแตกใบใหม่มาเยอะๆ ก่อน คงประมาณ 1 เดือน ถึงเริ่มให้ปุ๋ยได้ และก็มีคำเตือนอีกว่ากุหลาบที่จะตัดต่ำได้ขนาดนี้ต้นต้องมีอายุไม่ต่ำกว่า 2 ปี ไม่เช่นนั้นอาจเดี้ยงได้ แล้วแกก็ชี้ให้ดูอีกต้นที่เดี้ยงเรียบรอยไปแล้วครับ

สรุป สำหรับเพื่อนๆ ที่คิดจะตัดต่ำก็ทำได้นะครับ ถ้าต้นมีอายุมากกว่า 2 ปีแล้ว เพราะคิดว่ารากคงจะฟูมพอสมควร ที่สำคัญอย่าลืมว่าไม่ควรให้ปุ๋ยในช่วงนี้ และ การตัดต่ำจะนิยมทำกันในช่วงปลายฝนต้นหนาวนี่แหละครับ ฤดูอื่นไม่ควรตัดกิ่งกุหลาบแบบนี้นะครับ กุหลาบอาจตายเอาง่ายๆ

การเด็ดยอดอ่อนและดอกอ่อนกุหลาบ

เพื่อให้กุหลาบไม่โทรมเกินไปเนื่องจากการให้ดอกตลอดเวลาทำได้โดย

1. การเด็ดยอดอ่อน (เออร์ลี่พิ้นช์-early pinch) เด็ดยอดพร้อมดอกอ่อน (ซึ่งบางครั้งยังไม่เป็นรูปดอก) ขณะืที่ยอดอาจายาวเพียง 3-4 เซนติเมตร โดยเหลือใบสมบูรณ์ไว้เล็กน้อย ใบที่เหลืออยู่จะใหญ่สมบูรณ์และแตกยอดใหม่ที่แข็งแรง
2. เด็ดดอกอ่อน (ซอฟท์พิ้น-soft pinch) ถ้าเด็ดยอดแบบแรกไม่ทัน จนยอดยาวมีใบสมบูรณ์หลายชุด และดอกเริ่มโตขนาดเมล็ดถั่วลันเตา ให้เด็ดดอกพร้อมใบลงมาถึงใบสมบูรณ์ชุดแรก

การขาดสารอาหารทำให้กุหลาบทรุดโทรม เหตุที่ทำให้ขาดสารอาหารอาจมาจากหลายทาง แต่ที่สำคัญคือ กุหลาบใบร่วงหรือใบเสียหาย ดอกเล็กแคระแกรน ดังนั้นกุหลาบจึงต้องสร้างใบใหม่ให้มากที่สุดโดยเร็ว ด้วยการพยายามแตกยอดจากตาทุกตาแต่โดยธรรมชาติของดอกกุหลาบ ยอดเกือบทุกยอดจะมีดอก หากปล่อยดอกไว้ต้นจะเสียหายมากขึ้น จึงต้องเด็ดดอกทิ้งเสียบ้าง วิธีนี้ใช้ได้กับทั้งกุหลาบตัดดอกและกุหลาบประดับ

บทความจากหนังสือกุหลาบราชินีแห่งดอกไม้
โดย อาจารย์เศรษฐมันตร์ กาญจนกุล

ได้เวลาตัดแต่งกิ่งกุหลาบแล้ว

(รูป กิ่งกระโดงของกุหลาบ)

กุหลาบเมื่อปลูกมาได้สักระยะ ก็เริ่มแตกกิ่งก้านสาขามากมาย ทำให้พุ้มใบดูรกและเกิดโรคตามมา จึงควรหมั่นตัดแต่งกิ่งอยู่เสมอ

การตัดแต่งกิ่งกุหลาบมีหลายวิธี แต่ละวิธีจะใช้หลักการที่คล้ายกัน คือตัดแต่งเพื่อคัดเลือกให้ได้กิ่งที่สมบูรณ์ (เพื่อการตัดดอก) และเพื่อให้ได้กิ่งกระโดง water sprout หรือ bottom break) มากขึ้น และจะรักษาใบไว้กับต้นให้มากที่สุด เพื่อให้ได้กิ่งที่สมบูรณ์ที่สุด ควรรักษาให้พุ้มกุหลาบโปร่งและไม่สูงมากเกินไปนัก เพื่อสะดวกต่อการดูแลรักษา และแสงที่กระทบโคนต้นกุหลาบจะช่วยกระตุ้นให้เกิดกิ่งกระโดงอีกด้วย การตัดแต่งกิ่งกุหลาบที่นิยมในปัจจุบันได้แก่การตัดแต่งกิ่งแบบ ตักสูงและต่ำ เพื่อให้มีการออกดอกสม่ำเสมอตลอดทั้งปี

สำหรับผู้ที่ปลูกกุหลาบแล้วมีดอกบานจนร่วงโรยไม่อยากตัดทิ้ง ให้ทำใจใหม่ หากเราตัดตรงช่อดอกที่ร่วงแล้วออก กุหลาบจะรีบแตกยอดออกดอกใหม่ให้ทันใจทีเดียว

บทความจากหนังสือกุหลาบราชินีแห่งดอกไม้
โดย อาจารย์เศรษฐมันตร์ กาญจนกุล

การตัดแต่งกิ่งกุหลาบ

สำหรับผู้ที่ปลูกกุหลาบ ถ้าใครไม่เคยตัดแต่งกิ่งกุหลาบเลย แล้วหวังจะให้ออกดอกงดงามคงเป็นไปได้ยากครับ เพราะการตัดแต่งกิ่งเป็นสิ่งสำคัญมาก หากปล่อยให้กุหลาบแตกกิ่งก้านสาขาเองอย่างอิสระ ก็จะทำให้แตกกิ่งมากเกินไป และก็ได้กิ่งที่ไม่สมบูรณ์ ดอกก็จะเล็กลง หากใบหน้าทึบเกินไปก็จะทำให้เป็นที่สะสมโรคกุหลาบและแมลงต่างๆ ฉนั้นจึงควรตัดแต่งกิ่งกุหลาบให้ลำต้นโปร่งอยู่เสมอ การตัดแต่งกิ่งบ่อยๆ ยังมีผลดีอีกคือ ช่วยให้แสงแดดลอดผ่านได้ดีกระตุ้นการแตกตาตามโคนต้น ซึ่งจะเป็นกิ่งกระโดงที่แข็งแรงต่อไป อีกทั้งยังทำให้เราดูแลดินในแปลงปลูกหรือกระถางได้ง่ายขึ้น โดยการตัดแต่งกิ่งผมจะทำอยู่ 3 ลักษณะ คือ

1. การตัดดอก โดยปกติผมจะไม่ปล่อยให้ดอกแห้งตายคาต้นครับ จะชิงตัดก่อนที่จะเหี่ยว อาจเอาไปปักแจกันไหว้พระก็ได้นะครับ เพราะหากเราปล่อยให้ดอกเหี่ยวคาต้นบางครั้งกุหลาบอาจแตกกิ่งใหม่ออกมาใกล้ๆ ดอก ซึ่งจะเป็นกิ่งที่ไม่ค่อยสมบูรณ์ ดอกที่จะออกต่อไปก็จะเล็กลงๆ ผมจะตัดต่ำจากดอกลงมาประมาณ 5 ใบ ครับ จะเป็นต่ำแหน่งที่จะแตกตาใหม่ได้ง่ายและสมบูรณ์ให้ดอกกุหลาบที่ใหญ๋ต่อไป
2. การตัดแต่งทัึ่วไป โดยปกติผมจะทำเดือนละครั้งครับ จะเป็นการตัดเอากิ่งที่แห้งเหี่ยว กิ่งที่ไม่ค่อยแข็งแรง กิ่งที่เป็นโรคและแมลงรบกวน ตลอดจนกิ่งที่แทงเข้าหาทรงพุ่มออก หลังจากที่ตัดแต่งกิ่งในลักษณะนี้แล้ว ประมาณ 1 สัปดาห์ กุหลาบจะแตกกิ่งใหม่ออกมาเต็มไปหมด และจะเป็นกิ่งที่ค่อยข้างแข็งแรง เพราะจะค่อยถูกแย่งอาหาร
3. ตัดเพื่อย้ายกระถางปลูก การตัดวิธีนี้จะเป็นการตัดสั้น คือจะเหลือแค่กิ่งหลักไว้กับลำต้นเท่านั้น ผมจะทำเมื่อย้ายกระถางกุหลาบ หรือกุหลาบถูกแมลงรบกวนมากๆ หรือเป็นโรคเท่านั้น เรียกว่าตัดไม่เหลือใบเลยครับ

ในการตัดกิ่งกุหลาบนั้นถ้าจะให้ดีควรพ่นยาฆ่าเชื้อราตรงรอยตัดด้วยนะครับ เพื่อป้องกันกิ่งติดเชื้อราแล้วแห้งตาย บางคนที่ไม่มียาฆ่าเชื้อราก็จะเอาปูนกินหมากสีแดงๆ นั้นแหละครับ ทาตรงรอยที่ตัด ที่สำคัญ กรรไกรตัดกิ่งควรทำความสะอาดก่อนนำไปใช้ทุกครั้ง